Thanh Chương - Nghệ An Online

Go Back   Thanh Chương - Nghệ An Online > THANH CHƯƠNG XƯA VÀ NAY > Quê hương > Ẩm thực

Trả lời
 
Ðiều Chỉnh Xếp Bài
Old 12-07-2009, 10:12 AM   #1
fankien
Ma làng
 
fankien's Avatar
 
Tham gia ngày: Oct 2008
Bài gửi: 2,623
Cảm ơn: 2,475
Được cảm ơn 3,435 lần trong 1,075 bài
fankien has a spectacular aura aboutfankien has a spectacular aura aboutfankien has a spectacular aura about
Default Kẹo Cu đơ và tên gọi

Chuyện thú vị về kẹo Cu Đơ

Câu chuyện thú vị về sự tích kẹo Cu Đơ, một đặc sản của Hà Tĩnh, được tái hiện sinh động qua cuộc trò chuyện giữa PV báo Tiền Phong và ông Nguyễn Trường Phiệt (khối 3, phường Quang Trung, TP Vinh), người nói là một thành viên trong nhóm đặt tên cho kẹo lạc Cu Đơ cách đây hơn 60 năm.


Cu Đơ Hà Tĩnh chính hiệu được sản xuất tại lò kẹo phường Đại Nài


“Từ trước lại nay, có nhiều bài báo viết về xuất xứ kẹo Cu Đơ. Nhưng xem ra, tất cả đang ở dạng phỏng đoán, suy luận, chưa đúng sự thật!”, ông Nguyễn Trường Phiệt nói.

Cu Đơ có phải là sản phẩm của nông dân huyện Hương Sơn không, thưa ông?

Đúng vậy! Quê tôi (xã Mỹ Hoà, huyện Hương Sơn, Hà Tĩnh) có nghề nấu kẹo lạc từ lâu đời. Thời Pháp thuộc, kẹo lạc đã bày bán ở chợ. Nhiều nhất là ba chợ lớn tại hạ huyện Hương Sơn.

Phía tả ngạn sông Ngàn Phố có chợ Gôi (làng Gôi Mỹ) họp vào ngày lẻ âm lịch. Hữu ngạn có chợ Choi (làng Dương Trai cũ), họp vào ngày chẵn. Chợ Bè (làng Thịch Xá xưa) tọa lạc trên bãi đất rộng, sát bờ sông Ngàn Phố.

Trước năm 1945, nghề nấu kẹo lạc diễn ra bình thường. Sau nạn đói khủng khiếp năm Ất Dậu, với quan niệm dân gian có từ ngàn xưa “No đắt mói (muối), đói đắt mật”, nghề nấu kẹo lạc phát triển mạnh và khách tăng đột biến.

Kẹo bày bán ở chợ, nông dân mua về làm quà cho trẻ con, bà già. Trong số những người nấu kẹo ở Hương Sơn, có ông Cu Hai (quê làng Thịnh Xá).


Ông Cu Hai chính là tác giả của kẹo Cu Đơ?

Cu Hai là một tiểu thương, làm nghề buôn trầu. Thấy nghề buôn trầu khó nhọc, lời lãi chẳng bao nhiêu, ông ta chuyển sang nghề nấu kẹo lạc. Kỹ thuật nấu kẹo của ông Cu Hai có nhiều điểm nổi trội hơn người khác.

Ông chọn loại mật vàng sáng, không gợn, không cặn. Lạc mua về nhặt bỏ hết hạt lép, chỉ dùng loại to, bóng mẩy. Miếng kẹo ông Cu Hai nấu ra không mềm quá, cũng không cứng quá.

Bởi thế, sản phẩm của ông đẹp về hình thức, ngon về chất lượng. Vào những đêm trăng sáng, dân làng tề tựu tại sân nhà ông Cu Hai, ăn kẹo Cu Đơ, uống nước chè xanh.

Ngày đó, kẹo đổ ra khuôn, bên dưới có lớp giấy mỏng hoặc lót bằng lá chuối. Sau này, giấy và lá chuối được thay bằng hai tấm bánh đa nướng. Cách làm này vẫn được duy trì cho đến nay.

Vậy ai là người đặt tên Cu Đơ cho đặc sản này?

Còn một tình tiết khác cũng buồn cười:
Sau thời gian đắt khách, đắt hàng, ông Cu Hai bèn tăng giá bằng cách thu nhỏ kích cỡ của thỏi kẹo lại, cho nên tác giả đã ngẫu hứng đặt tên Cu Đơ lại sáng tác một mẩu thơ nặc danh, nhân một đêm trăng sáng mùa hè, sau khi tắm mát ngoài sông Phố, lúc trở về lén dán bài thơ vào cái cọc gỗ ở ngõ vào nhà ông Cu Hai. Bài thơ như sau:
Nhắn gửi Cu Đơ
Thấy khách đông, Cu Đơ tăng giá
Tăng lần lần, tất cả không ngờ
Gửi lời nhắn với Cu Đơ
Nên nhà, nên cửa cũng nhờ bày choa.

Sau năm 1945, trong một buổi lao động tập thể của Đoàn Thanh niên Cứu quốc xã Mỹ Hoà (làng Gôi Mỹ và làng Hoà Bình hợp nhất), một số người chưa quen lao động, thấm mệt, bỏ về sớm, thì ông Nguyễn Việt Dũng (hiện cư trú tại tổ 20, phường Minh Xuân, thị xã Tuyên Quang) buột miệng đùa: “Cố làm thêm lúc nữa, rồi ta đi ăn kẹo Cu Đơ”.

Cả nhóm đồng thanh hưởng ứng. Từ tên riêng Cu Hai, bỗng nhiên được đổi thành Cu Đơ (tiếng Pháp, Đơ (Deux) có nghĩa là Hai).

Từ đó về sau, thứ kẹo được nấu bằng mật mía, lạc, bánh đa nướng, được gọi là kẹo Cu Đơ.

Xung quanh sự tích này, hẳn còn nhiều kỷ niệm, thưa ông?

Kẹo Cu Đơ ngày càng đắt khách, ông Cu Hai tăng giá bằng cách thu nhỏ kích cỡ lại. Một người ẩn danh, quê Mỹ Hoà, nhân đêm mùa Hè đi hóng mát ngoài sông Ngàn Phố, ngang qua cửa ngõ nhà ông Cu Hai dán lên cọc gỗ bài thơ trào phúng.

Thơ rằng: “Thấy khách đông, Cu Đơ tăng giá/Tăng lần lần, tất cả không ngờ/Gửi lời nhắn với Cu Đơ/Nên nhà, nên cửa, cũng nhờ bầy choa!”.

Có lần, nhóm thanh niên từng đặt tên Cu Đơ vào nhà ông Cu Hai, cất tiếng hỏi: “Còn kẹo nữa không ông Cu Đơ?”. Chủ nhà nổi giận, đòi đánh mấy tay thanh niên.

Nhưng về sau, thương hiệu kẹo Cu Đơ ngày càng nổi tiếng, khách mua làm quà trong Nam ngoài Bắc ngày càng đông, ông Cu Hai quay lại cảm ơn những người đã đặt tên cho đặc sản này.


Có xuất xứ từ huyện Hương Sơn, nhưng hiện nay, trung tâm sản xuất kẹo Cu Đơ không thuộc địa bàn này, mà di cư vào TP Hà Tĩnh, "đóng đô" tại phường Đại Nài (khu vực cầu Phủ, dọc quốc lộ 1A).

Tại đây, có gần 100 gia đình chuyên chế biến kẹo lạc bán buôn, bán lẻ. Từ ngã tư Phan Đình Phùng đến cầu Phủ, hai bên đường, quán hàng kẹo Cu Đơ san sát. Giá mỗi miếng kẹo từ 5.000 đến 10.000 đồng, tuỳ kích cỡ.

Kẹo sản xuất đến đâu, tiêu thụ hết đến đấy. Cụ Đặng Minh Thư, quê ở xã Cẩm Tiến, huyện Cẩm Xuyên (Hà Tĩnh), trú tại phường Đại Nài, là một cơ sở lớn, có uy tín trên địa bàn. Lý do để Cu Đơ gia đình cụ Thư - Viện giữ được thương hiệu của mình?

Bát nước chè xanh, miếng kẹo ngọt ngào pha chút gừng cay, ẩm thực đặc sản đất Hà Tĩnh để lại dư vị riêng, không lẫn vào đâu được. Tuy nhiên, tại một số tỉnh bắc miền Trung, xuất hiện một số cơ sở sản xuất kẹo Cu Đơ mác Hà Tĩnh, chất lượng kém. Loại kẹo không chính hiệu này thường được bày bán tại ga tàu, bến xe.



Quang Long
__________________
"Ôi phải chi lòng được thảnh thơi"!
fankien vẫn chưa có mặt trong diễn đàn   Trả lời có trích dẫn
Những người thích bài viết này:
Old 12-07-2009, 10:46 AM   #2
Thiên Gia Thơ
Mê ... Nhút !
 
Tham gia ngày: May 2009
Bài gửi: 268
Cảm ơn: 216
Được cảm ơn 194 lần trong 107 bài
Thiên Gia Thơ will become famous soon enough
Default

Hồi có chuyến kiến tập 2 tuần ở Thạch Hà, Hà Tĩnh, đạp xe đạp đi mua kẹo Cu Đơ bà Thư Viện ở cuối Thị xã (nay là thành phố) về phía Nam, dọc Quốc lộ 1A, miềng đã được nghe kể nguồn gốc của tên gọi kẹo Cu Đơ. Miềng rất thích kể cho mọi người lúc họ ăn kẹo Cu Đơ. Nếu kể mình sẽ kể thế này:

Thời Pháp thuộc, ở Thịnh Xá, Hương Sơn, Hà Tĩnh, có ông Hai nấu kẹo lạc lót bằng bẹ chuối rất ngon. Lính Pháp và người dân ở đó rất thích ăn kẹo ông Hai vì kẹo ông nổi tiếng là ngon. Thời đó cứ con trai là họ gọi bằng "Cu", còn Hai là Đơ (Deux, tiếng Pháp). Bọn lính Pháp ko gọi là kẹo ông Hai mà gọi là kẹo "Cu Đơ". Tên gọi kẹo Cu Đơ có nguồn gốc từ đó.
__________________
THÊM BAO NHIÊU CON ĐƯỜNG LỨA TUỔI HAI MƯƠI ...

thay đổi nội dung bởi: Thiên Gia Thơ, 12-07-2009 lúc 10:49 AM
Thiên Gia Thơ vẫn chưa có mặt trong diễn đàn   Trả lời có trích dẫn
Old 14-10-2009, 10:06 PM   #3
nar_sa
Thôn viên
 
nar_sa's Avatar
 
Tham gia ngày: Jul 2009
Bài gửi: 66
Cảm ơn: 18
Được cảm ơn 17 lần trong 11 bài
nar_sa is on a distinguished road
Default

cảnh báo mấy bác con trai kô nên ăn nhiều Cu đơ mô nha. Ăn Cu đơ hấn đờ c.............u ra đò
__________________
Ta nhủ lòng cố quên đi để sống
Và sống ..dài để lại nhớ khôn nguôi
nar_sa vẫn chưa có mặt trong diễn đàn   Trả lời có trích dẫn
Old 15-10-2009, 08:48 AM   #4
Boy_lonely_89
Thôn viên
 
Boy_lonely_89's Avatar
 
Tham gia ngày: Aug 2009
Đến từ: Bàu sen thanh giang thanh chương nghệ an
Bài gửi: 43
Cảm ơn: 4
Được cảm ơn 35 lần trong 19 bài
Boy_lonely_89 is on a distinguished road
Talking

Trích:
nar_sa đã viết View Post
cảnh báo mấy bác con trai kô nên ăn nhiều Cu đơ mô nha. Ăn Cu đơ hấn đờ c.............u ra đò
uh.Nar_sa cứ lo xa nhỉ.thế là tốt.nhưng mà về vấn đề trên thì Nar_sa và chị em phụ nữ cứ yên tâm.vì '' đờ c.................u ra đò " rùi .Nhưng mà vẫn còn khỏe lắm đấy.nên yên tâm nha.hjhjhjhjhjhj./
__________________
boy_lonely_89
Boy_lonely_89 vẫn chưa có mặt trong diễn đàn   Trả lời có trích dẫn
Old 17-10-2009, 02:10 PM   #5
phuongnga
Vãng lai
 
Tham gia ngày: Oct 2009
Bài gửi: 2
Cảm ơn: 1
Được cảm ơn 0 lần trong 0 bài
phuongnga is on a distinguished road
Angry Lắm chuyện quá !

Cái ông Kiên này xem ra cụng là ngời lắm chuyện thật !không quảng cáo gà vịt trứng lại quảng cáo cu đơ là răng ?hehehehehe
phuongnga vẫn chưa có mặt trong diễn đàn   Trả lời có trích dẫn
Old 20-08-2010, 08:17 AM   #6
nguyenthuyvan
Thôn viên
 
Tham gia ngày: Aug 2010
Bài gửi: 51
Cảm ơn: 12
Được cảm ơn 41 lần trong 18 bài
nguyenthuyvan is on a distinguished road
Default

Cảm ơn fankien. Hồi xưa đi học, thầy giáo hỏi cả lớp xuất xứ cái tên kẹo Cu đơ mà nỏ ai biết. Hè hè, câu chuyện fakien đưa ra nghe cũng có vẻ "hợp lý hợp tình" đấy chứ. Nếu có ai hỏi, mình sẽ dùng câu chuyện của fankien! Liệu có vi phạm Luật sở hữu trí tuệ không nhỉ???
nguyenthuyvan vẫn chưa có mặt trong diễn đàn   Trả lời có trích dẫn
Old 20-08-2010, 10:22 PM   #7
thanhbinh195
Chánh tổng
 
thanhbinh195's Avatar
 
Tham gia ngày: Apr 2010
Đến từ: Cát Ngạn
Bài gửi: 785
Cảm ơn: 1,859
Được cảm ơn 852 lần trong 436 bài
thanhbinh195 is on a distinguished road
Default

Cảm ơn chú kền kền nhé! Đến giờ thì anh mới biết dược nguồn gốc và xuất xứ của Cu đơ, cũng có nhiếu người hỏi nhưng anh không thể trả lời được, nhiều lúc thấy cũng ngượng đỏ cả lưng!
__________________
thanhbinh195 vẫn chưa có mặt trong diễn đàn   Trả lời có trích dẫn
Old 11-11-2012, 11:46 PM   #8
kieuoanh
Chánh lý
 
kieuoanh's Avatar
 
Tham gia ngày: Apr 2012
Đến từ: thanh xuân yêu dấu
Bài gửi: 691
Cảm ơn: 923
Được cảm ơn 1,353 lần trong 606 bài
kieuoanh is on a distinguished road
Default

bọn cháu vừa làm bài luận về kẹo cu đơ va thấy ngoài ra còn có một câu chuyện khác về tên gọi cu đơ
đó là do 1 ông người pháp khi sang cai trị nước ta ăn ngon nên đặt tên cho nó là cu đơ
có sự kết hợp ngôn từ tiếng việt và tiếng pháp
__________________
thanh xuân đất mẹ anh hùng
bạn ơi hãy đến vui cùng chúng tôi
kieuoanh vẫn chưa có mặt trong diễn đàn   Trả lời có trích dẫn
Người thích bài viết này:
Trả lời

Bookmarks


Ðang đọc: 1 (0 thành viên và 1 khách)
 
Ðiều Chỉnh
Xếp Bài

Quuyền Hạn Của Bạn
Bạn không thể tạo chủ đề phim
Bạn không thể gửi Trả lời
Bạn không thể gửi file đính kèm
Bạn không thể sửa bài viết của bạn

BB code đang Mở
Smilies đang Mở
[IMG] đang Mở
HTML đang Tắt
Chuyển đến


Múi giờ GMT. Hiện tại là 08:26 AM.


Forum hiển thị tốt nhất với trình duyệt FireFox
Xây dựng và phát triển bởi những người con đất Thanh Chương
Tcnao.net là diễn đàn phi lợi nhuận, phi chính trị
Powered by: vBulletin Copyright ©2000-2018, Jelsoft Enterprises Ltd.