PDA

View Full Version : Những bài cúng, bài khấn gia tiên, coi ngày...


LamJiangVan
18-01-2011, 02:50 PM
Kính các bác!

LamJiangVan cụng suy nghĩ nhiều về vẫn đề này! Vào những dịp lễ tết, ngày rằm, mồng một, giỗ Ông Bà, Gỗ Cha, Mẹ,... đi chùa thắp hương bái phật,...bản thân cũng đã được đọc một số quyển sách viết về các bài cúng, bài khấn,...Nhưng không hiểu lắm về thủ tục mâm cỗ sắm lễ sắp lên bàn thờ,...Giỗ cha Mẹ thì bài cúng thế nào, gỗ Ông thì thì thế nào, rằm, mồng một,...Nhiều người cứ nói rằng "Ung đứng trước bàn thờ nói nôm đi cụng được",...Nói nôm cụng khó, nói ra răng cho đúng, chò có vần,...Kính các bậc Cao niên chỉ giáo giúp vẫn đề này ạh, và cũng thông qua mục này các Member trẻ có dịp học tập và nắm bắt đúng đạo nghĩa Phong tục thờ cúng!

Kính!

P/S: Các bài viết nên thể hiện tự dọ tín ngưỡng, không mê tín dị đoan xuyên tạc!

LamJiangVan
19-01-2011, 11:33 AM
Vừa sưu tầm được bài cúng ri, nhưng không biết có đúng với phong tục và ý nghĩa của người quê ta không? Kính các bác xem xét để có thể áp dụng

Khấn cúng tổ tông gia tiên
(Ngày giỗ bố, mẹ, ông bà, anh chị, chú, bác)


Bài khấn:
Nam mô A di đà Phật (3 lần)
Duy Việt nam tuế thứ… ngày.. tháng … năm…
Tín chủ:
Sinh quán:
Trú quán:
Toàn gia quyến cùng nhất tâm cúi lạy thánh hoàng bản thổ đại vương, đông trù tư mệnh, táo phủ thần quân, long mạch chính thần.
Chấp tay vái trước bàn thờ kính dâng lễ bạc, hương hoa đủ màu.
Tam sinh phẩm vật trầu cau
Lòng thành tâm nguyện thỉnh cầu gia tiên
Cao tằng thổ khảo đôi bên
Cao tằng tổ tỷ dưới trên từng người
Cô di tỷ muội kính mời.
Thúc bà huynh đệ qua đời đã lâu
Ở đời có trước có sau .
Nay nghe con cháu thỉnh cầu về đây.
Âm dương đoàn tụ sum vầy.
Lai lâm hiến hưởng từ nay phù trì.
Điều lành mang đến, dữ mang đi.
Cháu con mạnh khỏe có đi có về.
Làm ăn may mắn mọi bề
Gia đình yên ấm thuận hoà an khang
Cẩn cáo
Cung thỉnh vong linh( người chết)
Họ tên:
Tạ thế ngày:
Phần mộ ký táng tại:
Nay nhân ngày húy nhật chứng minh công đức.
Nam mô A di đà Phật (3lần)


LamJiangVan đang phân vân tại răng cúng ở nhà cụng "Nam mô a di đà phật" câu ni có lẹ chỉ áp dụng khi cúng ở chùa chiền,...thì đúng hơn. Mong được giảng giải!

cogainghean
19-01-2011, 11:43 AM
Mình cũng có sưu tầm được bài này nữa nhưng vì không hiểu lắm về lĩnh vực này nên có gì sai sót các anh chị chỉnh sửa nhé :
Khấn cúng rằm tháng 7
(Trong nhà)
Nam mô A di đà Phật(3 lần)
Tín chủ con tên là….
Vợ chồng con, con trai, con gái ở tại số nhà… thôn xã … tỉnh..
Nay nhân ngày xã tội vong nhân
Cúi xin Thổ – địa Thần linh Sứ nhà
Ngồi cao -xét rộng- trông xa
Cho các vong linh trong họ được vào nhà tự nhiên.
Tam sinh lỗ vật dâng lên

Cao Tằng Tổ Khảo –Cao Tằng Tổ Tỷ hai bên thuận hòa.
Hiền Tỷ -Hiền Khảo (mẹ cha)
Cô ri tỷ –muội cùng là huynh đệ
Kể cả hửu vị không thành kíếp nhân
Cùng về hiến hưởng cơm canh
Đăng trà quả thực lòng thành nén hương
Ao quần vải lụa kim ngân
Tiện ngày xá tội vong nhân được về
Trần gian Tâm niệm một bề

Cúi xin tiên tổ phụ trì cháu con
Toàn gia đình mạnh khỏe an khang
Duyên sinh ohúc lộc ăn làm gặp may
Những điều vạ gió tai bay
Quý nhân che chở hằng ngày bình yên
Biết ơn Trời -Phật -Gia tiên
Cháu con có đức gia tiên thuận hòa
Có cành –có quả -có hoa.
Âm dương trọn vẹn , một nhà yên vui.
Nam mô A di đà Phật
Khấn 3 lần xong đốt vàng tiền quần áo
(chia thành nhiều dòng hoặc ghi tên tuổi từng vong linh cụ, ông bà- bố mẹ- anh emv.v…)rồi

khấn.
Con xin thiêu hóa kim ngân
Vải lụa quần áo
Thỉnh điều mọi phần
Kính cáo tôn thần
Rước tiểu vong linh lại về âm giới

click
23-01-2011, 12:55 AM
@LamJiangVan: Theo click đọc trong cuốn Lịch sử văn hóa Việt Nam, theo đó miền Bắc Việt Nam chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của Nho giáo phong kiến. Nhưng thời đại Lý - Trần thì Phật giáo phát triển mạnh mẽ và đã tạo ra một sự biến đổi lớn trong văn hóa tâm linh người miền Bắc. Đặc biệt là ở miền Bắc chịu ảnh hưởng của trường phái Phật giáo Đại Thừa. Sự giao thoa giữa Nho giáo và Phật giáo mà người miền Bắc vừa thờ cúng Tổ tiên, vừa thờ Phật trong nhà. Có lẽ vì vậy mà trong câu khấn mở đầu bằng "Nam mô a di đà phật"

lamdat
23-01-2011, 08:13 AM
Chú Clcik: Để anh giải thích cho chú rõ thế nào là "Nam mô a di đà Phật" nha."
Theo như một số "nhà cúng" ở quê ta giải thích thì nôm na nó là: Kính cẩn đến Phật hoặc là kính cẩn trước Đức Phật. Còn giải thích rõ ràng hơn thì nó như sau:
"Thông thường chúng ta hiểu nghĩa Lục Tự Di Đà hay Niệm Phật cầu Vãng sanh là: Nam Mô A Di Đà Phật có nghĩa như sau:

Nam Mô: Có 6 nghĩa: kính lễ, quy y, phụng thờ, cứu ngã, độ ngã, quy mạng.
A: Có nghĩa là Vô, Không
Di Đà: Nghĩa là lượng
Phật: Người giác ngộ.

Vậy Nam Mô A Di Đà Phật là: Kính lễ đấng giác ngộ vô lượng, cũng có nghĩa là: Con quay về nương tựa vào đấng giác ngộ vô lượng.

Muốn thành tựu bất cứ pháp môn nào, người tu tập trước nhất phải có: Tín, Nguyện, Hành. Nghĩa là chúng ta dứt trừ các mối nghi, tin rằng: Pháp môn niệm Phật thù thắng do chính kim ngôn của đức Thế Tôn, muốn thành tựu chúng ta phải hành rốt ráo và luôn luôn có chí nguyện bền vững cầu vãng sanh về cõi Cực Lạc"

Qua đây, cho em hỏi có bác nào biết ý nghĩa của từ "Duy" trong văn cúng khấn Nôm không ạ!

Mr_Bin
26-01-2011, 09:20 PM
(ÔNG TÁO VỀ TRỜI)

(Nam mô a di đà phật
nhân ngày 23 tháng chạp)
Lòng chúng con dạt dào mênh mông
Toàn gia quyết dốc mộy lòng
Sắm lễ mọn dâng lên linh toạn
Đã nhất tâm một lòng một dạ
thắp hương thơm lễ tạ chư thần
Đông trù tư mệnh. Táo phủ thần quân
Ngài là chủ ngũ tại chư thần xét soi
Người trần phạm tục phạm sai
Cúi xin nhận lỗi các ngài gia âm
Ban lộc, ban phước, ban phần
Công bằng hợp lý mười phân vẹn mười
Hôm nay ngài sắp về trời
Lòng con tâm niệm vài lời cầu xin
Cầu cho trăm hộ bình yên
Cầu cho gia sự ấm êm thuận hòa
Xanh như lá, đẹp như hoa
Bước sang xuân mới trẻ già yên vui
(Họ tên...số nhà...đường phố)
Cùng nhất tâm cẩn cáo
Nam mô a di dà phật

(Khấn xong 3 lần rồi đốt vàng. Nếu cúng cá chép sống thì đem ra sông)



Đây là bài cũng mà hôm ni mẹ mua có kèm theo. Nhớ có topic này nên Bin post lên để mọi người được biết.
http://lh4.ggpht.com/_RpHuijFgLAk/TUAtYSOGCfI/AAAAAAAADcU/jp3T0i-dw34/s640/tao.JPG

vietnc
09-02-2011, 05:45 PM
Xin chào mọi người
Hôm trước tui về nhà có đọc một số bài cúng của họ nhà tui truyền nhiều đời nay rồi(Đến tui thì khoảng đời thứ 24 thì phải). Có cúng gia tiên, cúng thổ công, cúng rằm, cúng tết, cả văn tế tổ rằm tháng 7, văn tế sáng mùng 1 Tết nhưng không hề có từ nào là mang tên là: Nam mô a di đà phật

Không biết có dòng họ nào ở Thanh Chương khi cúng mà lại có từ Nam mô a di đà phật không?

Tui xem một số quyển về các bài văn cúng tế thổ công, gia tiên,... bán ở ngoài tiệm bán sách nhưng nội dung rất sơ sài. Trong đó cụng có cụm từ "Nam mô a di đà phật" nhưng nội dung hoàn toàn khác với bài cúng mà tui được đọc từ nhà thờ họ.

Bữa mùng 3 Tết về tui cũng có hỏi ông ngoại tui về sự tồn tại của chữ "Nam mô a di đà phật" này trong các bài cúng tế. Ông ngoại tui nói, bài cúng của họ ngoại cũng không hề có từ đó.

Theo tui, cụm từ Nam mô a di đà phật này là do ảnh hưởng của Phật giáo vào văn cúng tế, chỉ ngoài Bắc và chỗ nào sùng đạo Phật và hay đi chùa đền thì mới hay dùng(Trung bộ và miền Nam thì tui không biết). Họ ngoại và họ nội nhà tui, trong bài văn cúng không có cụm từ đó.

Xin các cao nhân chỉ giáo thêm ạ. :gr:

Thịnh Hoa
09-02-2011, 06:17 PM
Thiển ý :
Từ hồi còn ở nhà, tôi vẫn hay đến nhà thờ họ và nghe các ông cúng vái nhưng không hề có câu (con niệm Nam mô...).
Vốn là nữ nhi nhưng tôi cũng phải gánh vác tất cả mọi chuyện nhưng tôi cứ thành tâm nói nôm na những gì tôi suy nghĩ và cầu nguyện. Trộm nghĩ, người bên kia nếu có linh thiêng sẽ ghi nhận tấm lòng thành của người cúng vái.

vietnc
09-02-2011, 07:49 PM
Thiển ý :
Từ hồi còn ở nhà, tôi vẫn hay đến nhà thờ họ và nghe các ông cúng vái nhưng không hề có câu (con niệm Nam mô...).
Vốn là nữ nhi nhưng tôi cũng phải gánh vác tất cả mọi chuyện nhưng tôi cứ thành tâm nói nôm na những gì tôi suy nghĩ và cầu nguyện. Trộm nghĩ, người bên kia nếu có linh thiêng sẽ ghi nhận tấm lòng thành của người cúng vái.

Thưa cô Thịnh Hoa kính mến.

Những bài khấn, bài cúng ngày nay đa số đều được tinh giản. Tuỳ thuộc và văn hoá của từng vùng miền mà người ta sẽ có một vài sự sai khác nhất định.

Như họ tộc nhà cháu, những bài văn tế tổ, cúng gia tiên, những bài cúng thổ công, long thần,... vẫn còn để nguyên văn bằng chữ Hán. Một phần cũng đã được dịch sang quốc ngữ cho con cháu dễ hiểu.

Khi nói đến khấn nôm, tức là khấn và cầu nguyện bằng cả lòng thành, nghĩ như thế nào thì nói như thế, hoặc dùng một ít vốn từ các bài cúng hoàn chỉnh rồi khấn. Đó là khấn nôm - Theo cháu hiểu là thế.

Đứng trước bàn thờ tổ tiên, thắp nén nhang với lòng thành kính con người ta luôn có đức tin và cảm thấy được tổ tiên che chở.

Thịnh Hoa
09-02-2011, 07:52 PM
Vừa sưu tầm được bài cúng ri, nhưng không biết có đúng với phong tục và ý nghĩa của người quê ta không? Kính các bác xem xét để có thể áp dụng
LamJiangVan đang phân vân tại răng cúng ở nhà cụng "Nam mô a di đà phật" câu ni có lẹ chỉ áp dụng khi cúng ở chùa chiền,...thì đúng hơn. Mong được giảng giải!

=> Theo cô tìm hiểu thì "Nam mô a di đà phật" là câu đầu tiên đối với những ai có thờ Phật hoặc khi cúng ngoài trời (còn vào Chùa chiền thì đương nhiên là có câu này).

Thắng
14-07-2011, 09:01 PM
Bựa ni tình cờ vô bươi trong dđ lại gặp lại chủ đề ni,chộ hay vì thờ cúng tổ tiên là phong tục đẹp cần được gìn giữ,thế hệ trẻ bây giừ ít người biết,khi nghe cúng thì cứ như nghe cầu kinh mà nỏ hiểu mô tê chi cả,đứng trước bàn thờ gia tiên thắp nén hương thơm mần cho lòng mình cảm thấy thanh thản vô cùng,thành kính sẹ mần cho con người ta sống thiện hơn,sống sao cho xứng đáng với tổ tiên...
Thắng tui còn ít tuổi, hán văn thì bó tay,ngày nhỏ hay theo ông nội nên biết một ít về vấn đề ni,mạnh dạn đưa lên đây cho cả nhà tham khảo,mong các bác cao niên cho ý kiến bổ sung cho thật phù hợp,đây cụng là cơ hội cho các bạn trẻ hiểu hơn về phong tục thờ cúng tổ tiên.
Trước hết xin trao đổi là k biết do Phật giáo k ảnh hưởng mạnh hay răng,chơ vùng ta khi cúng rất ít nhắc đến Phật(có nhắc trong trường hợp cầu Thần thôi).Cúng chỉ nhắc đến tổ tiên và long thần thổ địa,là các vị cai quản đất đai sông nước mà thôi...Cúng có hai loại là cúng bằng văn xưa theo nghi thức truyền thống và văn nôm,ngày nay thì cho dù cúng theo nghi thức thì sau đó người ta cụng thường thêm phần nói nôm(nó cụng tựa văn nôm) nựa,cúng ở nhà thường đơn giản hơn cúng ở nhà thờ vào các buổi lễ trọng.
Để nói đầy đủ về cúng gia tiên thì tui xin trao đổi cúng ở nhà thờ,vì nó đầy đủ lễ nghi,cúng ờ nhà thì tùy vào đó mà giản lược và bỏ đi một số khâu.
Phấn 1:Chuẩn bị:
Ngoài vật phẩm cúng thì phần nghi thức chuẩn bị là.
-Chủ tế:là cháu trưởng của toàn họ (tộc trưởng),bồi tế có thể có hoặc k(là trưởng các chi)nếu nhiều hơn 2 thì bỏ qua,phụ tế là người phụ giúp trong việc dâng hương ,rượu,dọn vật phẩm...thường khoảng 4 người.
-Xướng lễ:là người cao tuổi có kinh nghiệm,và nắm vựng các bước của buổi tế lệ,đến phần mô thì người này xướng to,nếu người thực hiện k hiểu thì nhắc nhỏ.
-Đọc văn:là người sẹ đọc văn cúng,có thể chọn người có chất giọng tốt vì luyến láy của đọc văn nó cụng cần có năng khiếu,có nơi thì các chi họ thay phiên nhau đọc văn.
-Lễ nhạc,ngày xưa thì cần đến ngũ nhạc,nhưng ngày nay chỉ thường có 3 loại nhạc cụ là trống to,trống nhỏ,chiêng,nao bạt .Trống là nhạc chủ,người đánh trống phải nắm vựng các bước tế mà đánh khác nhau,các nhạc cụ khác chỉ đánh bồi theo,người đánh trống giỏi thì người ở xa k tham gia buổi lẹ chỉ nghe tiếng trống là có thể biết họ đang ở khâu mô của buổi tế.
(còn nựa)

Điền Mạch
15-07-2011, 08:27 AM
Cò lẹ ta nên động viên các Bác cao niên viết và giải thích cho một số bài văn cúng lên TCNAO để học hỏi và vận dụng.
Tui chộ dừ rất nhiều người cúng chưa đúng. Chỉ riêng cái vái thôi mà cũng phải bàn nhiều. Một lần tui ngồi nói chuyện với một vị Pháp sư, ông ấy giảng rằng vái người chết mà chưa chôn thì vái chặn (vì đang ở trên dương, vái chặn là dương), chôn rồi vái lẻ (vì chôn rồi thuộc âm, lẻ là âm), còn số vái bao nhiêu thì tùi vai vế, tuổi tác giữa người vái với người đã khuất. Có người lại bày những người nào chết được phong thần (hoặc họ ấy có người như thế) thì mới được vái 5 vái.
Lại có người bày cúng rằm, mồng một thì cúng thần linh trước, gia tiên sau; cúng giỗ thì cúng người được làm giỗ trước, thần linh sau.
Xem ra việc cúng không đơn giảm, nên thảo luận, tìm hiểu để thực hành cho tốt.
Kính.

Anh Đặng
15-07-2011, 08:46 AM
Cò lẹ ta nên động viên các Bác cao niên viết và giải thích cho một số bài văn cúng lên TCNAO để học hỏi và vận dụng.
Tui chộ dừ rất nhiều người cúng chưa đúng. Chỉ riêng cái vái thôi mà cũng phải bàn nhiều. Một lần tui ngồi nói chuyện với một vị Pháp sư, ông ấy giảng rằng vái người chết mà chưa chôn thì vái chặn (vì đang ở trên dương, vái chặn là dương), chôn rồi vái lẻ (vì chôn rồi thuộc âm, lẻ là âm), còn số vái bao nhiêu thì tùi vai vế, tuổi tác giữa người vái với người đã khuất. Có người lại bày những người nào chết được phong thần (hoặc họ ấy có người như thế) thì mới được vái 5 vái.
Lại có người bày cúng rằm, mồng một thì cúng thần linh trước, gia tiên sau; cúng giỗ thì cúng người được làm giỗ trước, thần linh sau.
Xem ra việc cúng không đơn giảm, nên thảo luận, tìm hiểu để thực hành cho tốt.
Kính.

-Việc cúng bái, lễ nhạc hiện nay quả là...
+Người biết cho tường tận thì ko được nhiều, ngày càng thưa vắng.
+Người học lỏm tì nhiều, do ko bài bản nên mỗi người mỗi phách?
-Vậy thì trước hết là phải thành tâm. Nên tìm thêm sách "Thọ Mai gia lễ", "Phong tục Việt Nam", tham khảo thêm các bậc thông Nho, am hiểu phong tục chứ làm sao được?
-Riêng Điền Mạch và những ai có nhu cầu thì tui có người biết những việc trên, nhất là có anh bạn vong niên khá thông thạo lễ nhạc. Mình học thêm cũng quý. Việc ni đừng tưởng nói đùa, khi "đụng việc" mới thấy cần thiết???

quanlenh
15-07-2011, 08:49 AM
Nghe nói :
"Dân ta phải biết sử ta ...

Nếu mà chưa biết thì tra Google ! "

Xin mời tham khảo "THỌ MAI GIA LỄ !

http://vn.360plus.yahoo.com/cuocsong-memthuong/article?mid=6&fid=-1

Và tham khảo : http://www.phongthuyquan.vn/index.php?option=com_content&view=article&id=128%3Acac-bai-vn-cung&catid=38%3Abaivietvephongthuy&Itemid=83&limitstart=4

Thắng
15-07-2011, 08:13 PM
(Tiếp)
Vì chộ có mấy bài văn hắn nỏ đúng với quê ta,nên cháu trao dổi theo hiểu biết của mình mong các bác góp ý thêm,cái đẹp thì ta gìn giữ k nên để nó mai một,văn hóa ngìn năm nỏ lẹ nó hủy diệt theo thời gian,hiểu biết để chỉnh sửa khi có ai đó nói sai...
phần 2:Một số chú ý.
Sở dĩ phải nói cái ni trước vì một số vấn đề mọi người k hiểu nên phải giả thích .
-Tộc trưởng:là cháu trưởng của toàn họ,là chủ tế nếu vì bị bệnh k thực hiện được nghi thức,đi xa chưa về kịp thì con trai thay thế tạm thời,nếu con còn quá nhỏ thì người khác ở hàng kế tiếp,nhưng khi xưng danh vẫn xưng tên tộc trưởng k xưng tên người đứng thay thế.Trường hợp tộc trưởng vì điều kiện ly hương k về nựa,thì hội đồng gia tộc sẽ họp,báo cáo tổ tiên,cử người thay thế làm vai trò tộc trưởng để lo hương hỏa tổ tiên.
Trong buổi tế lệ thì tùy vào đk mà ban nghi lễ mặc áo dài khăn xếp,hoặc mặc đồ tây nhưng gọn gàng và sạch sẽ.
-Vật phẩm: phải sạch theo nghịa thông thường và sạch theo tâm linh nghĩa là chọn mua ở nhà k có tang,làm ăn phát đạt,con cháu phát triển...Bày vật phẩm trước khi cúng chú ý với trầu cau,nếu là têm sặn thì sau khi bày lên địa thì phải đậy lại,còn nếu để nguyên lá với trầu,nguyên trấy với cau thì chưa tra vôi,đồ mặn là mâm thì đậy lại,đồ luộc thì chưa tra kiếm (vót bằng nứa thay đụa),chưa tra mói, mần như rứa vì hại ma tà ăn mất khi chưa kịp cúng tổ tiên mình.Vật phẩm có thể sang hèn nhưng k thể thiếu trầu cau,hương,đèn,rượu,hoa quả,nước(cúng tổ tiên là nước chè hoặc trà,cúng thần là nước lã).
Người đang mang đại tang thì tế tổ k nên vô thượng điện vì quan điển chưa sạch.
-Xưng hô:
Cao tức là can cháu trưởng gọi là huyền tôn cúng đọc là cao tổ khảo/tỷ...
Tằng.........cố...........................tằ ng tôn..........................tằng tổ khảo/tỷ
Tổ............ông/bà...................đích tôn.........................tổ khảo/tỷ
Hiển khảo/tỷ là cha/mẹ con trưởng có thể gọi là tử tôn.trưởng nam.
Trên can gọi chung là tiên tổ cháu trưởng gọi chung là trưởng tôn.
nếu ngày xưa tổ tiên nhiều vợ thì vợ cả gọi là chính thất,vợ 2 gọi là kế thất,vợ 3 gọi là á thất,từ vợ 4 trở đi gọi chung là thứ thất,vợ của tổ tiên có chức tước gọi là phu nhân ví dụ chính phẩm phu nhân,kế phẩm phu nhân....,
lưu ý nhà thờ thờ từ vị khai sinh ra dòng họ thì vị đầu tiên gọi là Nguyên tổ hoặc thủy tổ,kế tiếp có thể gọi là thế tổ cụng được.Tổ tiên có công với triều đình xưa được phong thần hoặc cao hơn thì có thể gọi là Thánh tổ ,Thần tổ.
-Vái:đúng như các bác nói nhưng vái người chưa chôn thì 2,vái tổ tiên thì 4,thần thánh thì vái 3 hoặc 5.có vái thường và vái phục,vái phục chỉ thường dành cho ở nhà thờ họ cách vái giống nhà sư nhưng khác là đưa tay khi úp mặt là tay úp k ngửa như sư,khi đứng dậy thì chân phải dậy trước hay tay đè lên nhau trên gối rồi mới đến chân trái.chủ tế xướng hờ thì dơ tay ngang mặt xếp vào nhau hoặc như vái thường ,xướng vái hai tay từ từ hạ xuống úp hai tay sau rồi quỳ và úp mặt lên hai tay,xướng hưng thì đứng dậy,xướng bình thân thì đứng thẳng.
-Đi khi dâng hương,rượu và thắp đèn:các vật để ngang mặt đi từng bước một,ban đầu thì bước chân trái lên,sau kéo chân phải lên bằng chân trái sau lại bước chân phải lên rồi kéo chân trái cứ như vậy với cách đi trang nghiêm nhưng khoan thai,hai người ở hai bên phải trái đi ngang nhau theo nhịp trống.Hương ,đèn,rượu thực hiện từ cao xuống thấp,từ phải qua trái.
(còn nựa)

Thắng
16-07-2011, 06:09 PM
phần 3:Văn cúng.
Văn cúng với ngày xưa nghe nói thường rất dài và phức tạp,một buổi tế lệ có khi phải hai người thay nhau đọc văn.Ngày nay văn được viết đơn giản tương đối dệ hiểu phù hợp với thời gian và nếp sống mới,nhìn kị ta có thể nói thực ra nó cụng là một loại văn bản củ thể như sau.
1-Quốc hiệu và địa điểm.
Ngày nay cái ni thường là thống nhất như sau: Duy cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam quốc,Nghệ An tỉnh.....đến thôn xóm.
2-Niên hiệu và thời gian.
Với thời phong kiến thì nhắc niên hiệu nhưng ngày nay để phân biệt năm âm lịch(vì 60 năm lại trùng nhau)thì người ta lại tính theo thời gian nước ta độc lập.ví dụ năm nay thì nói là:Lục thập lục niên tuế thứ tân mão lục nguyệt sơ nhất nhật.(với ngày 1/6 AL)
3-Người mần lệ.
Tín chủ nếu cúng thần thánh,là con cháu thì như nói ở trên cúng ai mà xưng cho phù hợp,cúng ở nhà thờ thì nói:Trưởng tôn Nguyễn Văn A,đồng tộc đẳng cảm chi cáo vu.Nếu cúng giỗ ở nhà thì ngoài tên chủ tế thì viết hiệp dự tổ mậu(nếu còn bà nội),tổ thúc ( nếu còn ông chú),thúc phụ(nếu còn chú)mậu mệnh(nếu là còn mẹ),huynh đệ,cô, tỵ ,muội,chư nhân quyến đẳng cảm chi cáo vu.
4-Lý do và Thành phần được thờ cúng..
Ngày giỗ gọi là kị nhật, nên nói là kim nhật húy nhật.các ngày khác thì tùy đó có tên gọi khác ví dụ rằm tháng 7 thì nói:Trung Nguyên lập tế.
Với ở nhà thờ thì tùy vào số lượng của người đạ khuất mà có thể nhắc đến tên toàn bộ hoặc 5 thế hệ đầu hoặc chỉ nghành trưởng,người được cúng là người trưởng thành(tức đã lập gia đình),có thể chỉ nhắc đến ít thế hệ nhưng những người đậu đạt,có công với nước thì cũng được nhắc đến mà k kể vai vế thế thứ,đã lập gia đình hay chưa(ví dụ anh hùng,liệt sỹ...)sau những người được nhắc cụ thể thì tất cả những người còn lại sẹ được nhắc chung trong phần kỵ bản đường.
5-Vật phẩm.
Lệ vật có gì thì nhắc thứ đó.
6-Thỉnh cầu.
Cầu mong tổ tiên phù hộ cho điều gì,ngày nay thì mong đủ thứ chứ ngày xưa trong văn chỉ thỉnh cầu tổ tiên phù hộ cho con cháu được bình an.
Với thần thánh thì cầu cho gia đình tứ thời vô tai ách,bát tiết hưởng thái bình.
7-phần nói nôm.
Thực ra phần ni là nhắc lại văn đạ cúng dưới dạng nôm.
Sau đây là một bài văn cụ thể cúng cho rằm tháng 7 năm ni mọi người tham khảo.
Cáo tự viết.
Duy cộng hòa xã hội chủ nghĩa việt nam quốc,nghệ an tỉnh,thanh chương huyện,thanh ...xạ ,...chi cư.
Lục thập lục niên tuế thứ tân mạo,thất nguyệt,thập ngũ nhật.
Trưởng tôn ....đồng tộc đẳng cảm chi cáo vu.
Trung nguyên lập tế kính phụng lịch đại tiên tổ khảo.....húy tự ...tiên linh vị tiền,tiên tổ tỷ tiền tòng phu chức chính thất kế thất từ thuận nhụ nhân vị tiền.
......

Viết.
Cẩn dị bàn soạn phù lang,phù tửu,kim ngân, minh y,..... đặt lên cung tiến ngượng duy lai hâm thưởng hưởng.
Kính dị bản xứ ngụ phương,bản gia ngụ tự phúc thần đồng lai chiếu dám.
Bản đường tổ bá,tổ thúc,tổ cô, bá thúc,huynh đệ,cô, tỵ ,muội,cập thượng trung,tảo sinh sa lạc,chư vong hồn phàm ngã gia thân các chi môn phái đồng lai hợp hưởng.Phù trì bảo hộ cho con cháu trên dương thế được hai chữ bình an.
Cẩn cáo.
(còn nựa)

Anh Đặng
16-07-2011, 06:37 PM
-Mạn phép Thắng, tui cụng lưu cì phần ni để nay mai nghỉ hưu mần nghề phụ. Chi nỏ biết chơ ba chén thì khỏi phải lo??? He he!

Thắng
16-07-2011, 07:32 PM
-Mạn phép Thắng, tui cụng lưu cì phần ni để nay mai nghỉ hưu mần nghề phụ. Chi nỏ biết chơ ba chén thì khỏi phải lo??? He he!

Cháu thì vì nghe lỏm rồi thắc mắc mà tìm hiểu nên biết được chút ít,các bác còn phỉ góp ý nhiều.Còn cí khoản ba chén nớ thì cháu mách nhỏ với bác muốn ấm cì chưn răng hơn thì phỉ bọc đồng một cí răng cựa,đảm bảo với bác rượu thì nỏ dám nói chơ đùi ga thì cứ kính thầy chơ răng thầy kém rứa...tội.:">:gr:

Thắng
19-07-2011, 08:14 PM
phần 4: Các bước tiến hàng tế lệ.
Trước khi tế khoảng 5 đến 10 phút,người xướng lệ nhắc ban lễ nhạc bắt đầu bằng bài trống dạo,trống dạo mang sắc thái vui tươi.Mục đích của trống dạo là gọi những vong hồn đang còn vất vưởng hoặc trên đàng về thì theo gót tiên tổ về nhà thờ để nhậm kỳ bạc lệ do con cháu cúng tiến.Trong khi ban lễ nhạc làm việc thì người xướng lệ nhắc nhở công việc của các bồi tế,phụ tế,ban tế lệ thay trang phục.Chuẩn bị xong thi ra hiệu cho ban lệ nhạc tạm dừng và buổi tế bắt đầu.
-Buổi tế bắt đầu bằng 3 hồi chín tiếng trống.
-Trống dứt thi xướng lệ xướng vô chủ,lúc ni chủ tế bồi tế bước vô chiếu được trải sặn trước ban thờ.Phụ tế đứng hai bên chờ thực hiện công việc.
- khai quang(thắp đèn)tất cả đèn các ban thờ ,đèn điện...đều được thắp sáng hết,tiếp là thượng hương rồi lễ tửu,thượng hương thì chủ tế vái 1 vái sau đó đưa cho phụ tế dâng cắm các ban thờ còn với lệ tửu thì chỉ chủ tế vái 1 vái sau đó dổ thành vòng dưới ban thờ..
-Xuất chủ:Sau khi người xướng lệ xướng thì mộc chủ được mớ nắp,nếu ảnh được phủ bằng vải thì cụng mở ra.Chủ tế tiến lên 1 bước và vái 4 vái theo kiểu vái phục.
-Bàn soạn;Xướng xong thì phụ tế tiến hành rót nước rồi đến rượu(lưu ý rót ít vì sẹ rót 3 lần hay ba tuần).Vật phẩm được dở ra,tra vôi vào trù,rượi được rút hết nút,cho muối vô đồ luộc,tho đụa ...
-Chuyển chúc và đọc văn:Văn từ trước được đặt trên ban thờ nay được chuyển cho người đọc,trước khi đọc thì người đọc cụng phải nói là cung thừa trưởng tôn(tức thay lời).
-Đọc xong văn thì rót tuần trà rượu thứ 2 ,trưởng tôn vái phục 4 vái rồi lui ra sau đến lượt con cháu lần lượt vô vái.
- Khi tất cả vái xong rồi thi đến phần hóa vàng tiếp là hội đồng gia tộc làm các việc như báo các với tổ tiên tình hình con cháu mần ăn,ai đóng góp công đức...ban phổ ký báo với tổ về các cháu trai mới ra đời xin được vô họ.
-Sau khi xong hoàn chỉnh thì tiến hàng rót tuần trà rượu thứ 3 chờ một tý hương tàn,triệt soạn coi như buổi lệ kết thúc.
Việc cúng ở gia đình ta bỏ qua lệ nhạc, xướng lệ và phụ tế chỉ cần 1 đến 2 người còn các bước thì cơ bản cụng như rứa.
Việc tế tổ là một nét đẹp cần được gìn giữ tuy nhiên cụng đừng lẫn lộn dệ lấn sang mê tín như vàng mã quá nhiều, đám ma thì cộ bàn linh đình,rồi thì khi cúng lại đốt cả hàng đống đô la,nhà lầu xe cọ bằng giấy tốn cả bạc triệu thậm chí hàng trăm triệu...lại là vấn đề khác.Có nước chết thì hung táng,có nước lại hỏa táng,rồi có nơi xây mồ mả nguy nga chẳng thua chi biệt thự lại có nơi chết thì đem hỏa thiêu rồi rải tro xuống biển,ở Huế chết thường để cả tuần lệ,quê tui để k quá 24 tiếng...tất cả chẳng có sao cả, nói như rứa k có nghịa là ta chết đi thì vút hết nỏ giổ trạp chi cho phức tạp,mỗi nơi có một phong tục và tập quán khác nhau,chúng ta cụng k nên vì việc ni mà mê tín ,ngược lại là vì mê tín lại bỏ hết,tất cả phải thành tâm muôn đời là vậy'' chết thì nỏ cho ăn,chết mần văn tế ruồi'' liệu có cha mẹ mô phù hộ cho loại con cháu đó.Sống trong thời đại mới ta ôn cố để truy tân,tuy nhiên phải trên cơ sở có chọn lọc sao cho phù hợp với thời cuộc.
Các bác cụng tham khảo thêm Phong tục tập quán Việt Nam của Phan Kế Bính,Thọ mai gia lễ...Tuy nhiên sự khác biệt giữa các vùng miền nên có khi cụng k giống nhau,với vùng ta thì nên tham khảo những người có kinh nghiệp đặc biệt nhiều gia đình còn lưu giữ được các bản bằng chự Hán thì các tốt.
Trên đây là thắng tui cố gắng trình bày hết khả năng của mình, theo sự hiểu biết hạn hẹp của bản thân,vẫn biết còn nhiều thiếu sót và chắc cụng sai nựa rất mong các bác góp ý để cho những người trẻ tuổi có cơ hội học tập truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta là thờ cúng tổ tiên.
Kính.

trantam
06-02-2013, 02:27 PM
...
Hôm trước tui về nhà có đọc một số bài cúng của họ nhà tui truyền nhiều đời nay rồi(Đến tui thì khoảng đời thứ 24 thì phải). Có cúng gia tiên, cúng thổ công, cúng rằm, cúng tết, cả văn tế tổ rằm tháng 7, văn tế sáng mùng 1 Tết nhưng không hề có từ nào là mang tên là: Nam mô a di đà phật

Không biết có dòng họ nào ở Thanh Chương khi cúng mà lại có từ Nam mô a di đà phật không?...


Đúng như bạn nói, các bài cúng của họ nhà mình cũng không hề có câu "Nam mô a di đà Phật". Bài cúng của dòng họ nhà mình luôn bắt đầu bằng chữ "Duy" và kết thúc bằng "Thượng hưởng! Cẩn cáo!". Các quyển sách về văn cúng bán ngoài thị trường hay các bài cúng chúng ta search qua Google hầu như là các bài cúng của các địa phương hay vùng miền khác, không giống ở Nghệ An nói chung và Thanh Chương ta nói riêng. Thực ra, Lam Jiang Van có thể trao đổi với tộc trưởng dòng họ hoặc các cụ cao niên thì sẽ biết bài văn cúng theo đúng phong tục địa phương mình như thế nào. Hoặc hàng năm, các dòng họ đều có ngày tế Tổ, các bạn chú ý lắng nghe sẽ biết ngay.

lê văn hiền
06-02-2013, 03:06 PM
Tôi đã đọc đâu đó và được biết là – Nếu cúng chay lạt thì phải “ Nam mô A di đà phât” ba lần trước và sau khi cúng là đúng . Còn nếu cúng mặn thì không nên, thẫm chí là có tội .
Còn nội dung , cách trình bày thì cơ bản đều giống nhau , có thể ta thêm mắm thêm muối vào trong bài cúng cho phù hợp hoàn cảnh là được , ví dụ - ai cúng – cúng ai ? nói chung ai cũng bảo là phải có cái tâm , rồi thì dương sao âm vậy – các cụ không trách .

:dk: :pn:
Tùy từng lúc , tôi cũng thường cúng chay ( Hoa quả ) và mặn (xôi thịt ), nhưng không để ý dễ bị nhầm. Các bạn có thể tìm hiểu thêm nha . Nếu cần có thể hỏi Bác Bất tri .

LamGiăng
07-02-2013, 02:05 PM
có nhiều bài cúng khác nhau tùy theo công việc mà khấn cho phù hợp
tôi cúng rất đơn giản, nay ghi ra đây để mọi người tham khảo:
(Cúng ngày mồng một, ngày rằm hàng tháng )

Lạy đức bản thổ thần linh đại vương,
Lạy đức bản thổ long mạch chi thần,
Lạy đức bản gia táo quân đông phù tư mệnh, táo phủ thần quân lai lâm chứng giám
cho tín chủ:....................
Ngụ tại:........................
Lòng thành lễ mọn xin ngài chứng giám cho gia chung con được quân đắc bình yên, nhân ngày..... tháng ....năm..... tại:(Ghị nơi ở của gia đình mình)

Trước khi lấy lễ vật trên ban thờ xuống thì khấn như sau:

Tứ phương, ngũ phương, ai nghe hương khói, lai vãng ở đây, xin mời hâm hưởng để phù hộ cho tín chủ:..... trên dương thế được bình an khang cát, cầu tài đắc tài, cầu lộc đắc lộc, cầu bình an đắc bình an, cầu gì được nấy lễ tất.

duaconxunghe
28-02-2013, 10:20 AM
Lịch vạn niên có viết:
"Mùng 5, 14, 23
Trong 3 ngày ấy chẳng ra việc gì!"


"Mùng năm, mười bốn, hăm ba
Là ngày nguyệt kỵ chớ nên ra đường"

Hoặc:
Mùng năm, mười bốn, hăm ba
Đi sao về vậy, chẳng ra việc gì?

Đó là những ngày mà từ ngàn xưa Trung Hoa và Việt Nam ta quan niệm là những ngày xấu nên rất kiêng kỵ. Những việc gả cưới, tang ma hoặc làm ăn, đi xa đều phải tránh.

Nhưng rất ít người biết rõ nguồn gốc của ba ngày này xuất phát từ đâu và lấy cơ sở nào để cho là ngày xấu.
Theo sách lịch của Trung Quốc thì ba ngày này là ba ngày kỵ trong mỗi tháng nên được gọi là “Ngày nguyệt kỵ”.

Ngày này là ngày ở Trung cung (ngôi Trung ương ở Hà Đồ) mà Trung cung lại là ngôi vua và lấy số 5 làm biểu hiệu. Số 9 là cửu cung.

Đếm từ 1 đến 5 thì số 5 nhập vào Trung cung, rồi cộng thêm vào số cửu cung (tức là số 9) nữa thì được 14 cũng nhập vào Trung cung, cộng thêm số 9 nữa thì được 23 cũng lại nhập Trung cung nữa. Như vậy là ba lần đều nhập Trung ương (mùng 5, 14, 23)
Ngôi Huỳnh sát là hung sát ở Trung ương (trung cung), mà Thái Tuế (ngôi vua) lại chồng lên ngôi Huỳnh sát, cho nên kẻ dưới phải tránh người trên. Nếu không tránh mà phạm tới bề trên phải gặp hung lai.

Theo cuốn “Trâu kiết” có nói: các ngày kỵ đó, theo lời kinh dạy, đã do sắc của vua (Trung Hoa) bôi bỏ rồi nên chẳng phải câu nệ.Trái lại, theo sách Hiệp kỳ của nhà vua, xét thuyết giải trên cho là có lý nên vẫn để ý (tức là không bôi bỏ).
Nhưng thực tế thì những ngày này không phải là ngày xấu, vì đó là các ngày trong tháng mà nhà vua thường xa giá đi kinh lý hoặc tuần tra khắp hoàng thành. Trong ba lần đi của mỗi tháng thì chu kỳ của mỗi lần đi cách nhau 9 ngày.
Ngôi vua được biểu hiện bằng số 5 (còn gọi là ngũ phúc tức là 5 cái phúc: Phú, Quý, Thọ, Khang, Ninh). Lấy ngày mùng 5 của tháng là lần đi thứ nhất nên hết chu kỳ 9 ngày là lần thứ hai vào ngày 14 (lấy 2 chữ số 14 cộng lại = 5, được ngũ phúc). Rồi tiếp một chu kỳ 9 ngày nữa là lần thứ ba vào ngày 23 (lấy 2 chữ số 23 cộng lại cũng là = 5, ngũ phúc).

Theo tục lệ từ ngàn xưa của Tàu thì người dân không được quyền trông thấy mặt vua. Thậm chí các quan trong triều đình cũng còn chưa thấy mặt vua. Vì mỗi lần chầu đều phủ phục trong sân rộng cách xa chỗ vua ngồi mấy mươi mét, cúi đầu không dám ngước mặt lên. Chỉ có những cận thần và cận vệ mới được đối diện với vua mà thôi.
Do đó, khi xa giá của vua đi thì thần dân đều được lệnh phải đóng cửa ở trong nhà, không được lén dòm ngó hoặc lảng vảng ngoài đường nơi xa giá đi qua. Nếu không tuân lệnh mà rủi bị quan quân đường gặp thì sẽ bị chém đầu.
Vì vậy, dân gian truyền miệng nhau, phải kiêng kỵ ba ngày này để tránh sự xui xẻo gặp lúc vua đi mà gánh lấy tai họa. Rồi dần dần quá lâu ngày và vì mê tín nên ba ngày này trở thành ngày xấu phải kiêng kỵ đối với các việc có tính quan trọng (cưới gả, tang ma, làm ăn, xây nhà, đi xa…)

Hủ tục này của nước Tàu đã truyền sang Việt Nam ta từ thời Bắc thuộc, vua chúa nước ta cũng noi theo như thế, cho nên có chuyện Trạng Quỳnh nước Nam đã dùng nguyên những trái đậu đũa thật dài xào ăn để khi ăn phải ngước mặt lên mới bỏ được trái đậu vào miệng, đó là dịp trông thấy mặt vua.



Mùng 5 tháng giêng năm nay, ở quê ta rất nhiều nhà vẫn tổ chức lễ kỳ yên, có được không?

Phải chăng, nếu có xấu thì cũng không phải tại ngày đó mà chỉ tại một số ít người nào đó gặp phải vận xui ngẫu nhiên trùng hợp vào ngày đó mà những người mê tín vịn vào đó để cho là ngày xấu.
Phong tục các nơi khác quan niệm ngày này như thế nào?
Mong các vị tiền bối chỉ giáo thêm.

P/s Bác Bất tri: Cháu vẫn ngày đêm mong chờ thư của bác.