PDA

View Full Version : Vè - Hào lý Võ Liệt chiếm dụng đất công


vietnc
29-01-2010, 11:04 AM
Hào lý Võ Liệt chiếm dụng đất công

Đưa mấy bài vè lên đây, sau này ai có làm quan chức gì cụng nên biết điều một chút, đừng hành dân quá đáng, để cho dân kêu réo và làm vè chê bai thì ...

Xã Võ Liệt là một xã có rất nhiều người đỗ đạt, điều này được ghi rõ ở mấy tấm bia nơi dựng ở đình Võ Liệt. Thế hệ này qua thế hệ khác của xã đã dành tiền ra để mua ruộng đất, rồi cho thuê người cày cấy, thóc lúa hoa lợi thu được từ số ruộng đất công nói trên được dùng chi tiêu vào việc công của xã.(Cúng tế thành hoàng, khuyến học, ma chay, hiếu hỉ, đắp đường, làm cầu, …). Số ruộng đất công đó thường là đất đai rất tốt và có số lượng lớn (mấy chục mẫu).

Bài này nói về việc hào lý, quan thân trong xã Võ Liệt lợi dụng chức quyền, ngang ngược chiếm đoạt số ruộng đất công nói trên. Cố Sửu, người chịu ảnh hưởng của phong trào Duy Tân, đứng lên đòi lại công điền cho dân làng, sau đấy là Binh Nhơng – một người vừa hoàn thành nghĩa vụ đi lính về, thấy hào lý chiếm dụng đất, phát huy tinh thần của cố Sửu tiếp tục chống lại hào lý trong xã Võ Liệt. Tại buổi tế thánh, tế thần của xã, Binh Nh ơng đứng đầu một đoàn người đi đến, bắt phải chia đều xôi thịt cho dân và đòi lại 15 mẫu ruộng thánh mà bấy lâu hào lý chia nhau cày cấy coi như ăn không.


Võ Liệt, ai là người nhà của các cụ dưới đây ?! :gr:

Núi Tán Lĩnh mấy tầng cao ngất
Sông Rộ Giang trong vắt như gương
Tả long mạch có Bảng Vường
Hữu hổ Tán Lĩnh lưỡng đường triều sai
Văn thao võ lược kém ai
Dân thuần mỹ tục xưa nay thuận hòa
Công điền công thổ hằng hà
Nào ai chiếm đoạt dân ta biết gì
Sưu cứ nạp, phu cứ đi
Quán đình cứ lợp, kiệu thì cứ sơn
Dân ta như thể gỗ tròn,
Lăn đi lăn lại chẳng mòn chút đâu
Đắp đường rồi lại đắp cầu
Bảo sao nghe vậy, dám hầu sai ly ?
May nhờ cố Sửu tiên tri
Sinh mưu lập chước cố thì kiện quan
Mấy phen khúc trực lưỡng đoan
Công điền công thổ dân gian có đâu phần
Mỗi thôn mỗi giáp mỗi dân
Công lao cố Sửu ân cần biết bao
Dù đà tuổi cả niên cao
Ra đi chống chọi lý hào văn thân
Tuy không phải chiêu dân lập ấp
Mà đem công điền quân cấp cho dân
Còn như sự thánh sự thần
Ba mươi sáu mẫu ruộng sao dân không quyền
Mười lăm mẫy ruộng thánh hiền
Mấy ông chức sắc tranh quyền ăn không
Ruộng cày như ruộng cha ông
Ở dưới hộ hạng thì không có phần
Mười lăm mẫu ruộng thành thần
Cái phường hào lý tranh dân cày lần
Xôi tám cỗ, thịt năm cân
Ruộng mời lăm mẫu buôn thần lời to
Cho nên giữ lấy bo bo
Lý hào ăn mãi chẳng cho ai cày
Hết ông nọ sang ông này
Hết chú sang bác chẳng sai bao giờ
Cho nên tức nước vỡ bờ
Tưởng rằng phẳng lặng ai ngờ phong ba
Năm Canh Ngọ tháng ba tế hiệp
Tế các thần thu xếp vừa rồi
Đoàn dân chưng độ năm mươi
Binh Nhowng kéo đến thẳng ngồi đình Trung
Phường hào lý ăn chừng không nhẹm
Bỏ ra về cuốn áo cuốn khăn
Vừa đi vừa nói cằn nhằn
Bác ơi ta hẳn mất phần chuyến ni
Nhang đạ tắt vừa khi dọn lễ
Nhowng bảo rằng ai cũng có phần
Chia năm sáu lính quân phần
Thôn mô giáp nớ chia dân nhận về
Tuần Hanh ra đứng xăng xe
Đi trình quan huyện rồi về hãy ăn
Nhơng rằng sự ấy chẳng cần
Tôi mới đi xã một lần biết chi
Các anh đừng học thói gian phi
Dân ta bắt trói nậu ni mới chừa
Không thể nhượng mà cho xôi thịt
Của công dân kể xiết là bao
Ruộng với bãi, lý với hào
Chia chắc ăn bán, biết nào đến dân
Tốn(kém) (thì)đổ cho thành với thần
Rày thôn mai xã dối dân ăn dùng
Lại còn thả giọng anh hùng
Dân ngơ xã lấn, dân cùng xã không thương
Sưu lạm bổ, lúa nghĩa thương
Tiền thu thuế chợ vào rương, túi nào ?
Đặt thủ quỹ, đặt hương hào
Bao nhiêu quyền lợi đều vào văn thân…